ТЕОРЕТИКО-МЕТОДОЛОГІЧНІ ЗАСАДИ ДОСЛІДЖЕННЯ РІВНЯ ЖИТТЯ НАСЕЛЕННЯ
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Анотація
Анотація. Розглянуто теоретичні підходи до визначення рівня життя населення в системі соціально-
економічних відносин. Обґрунтовано сучасне розуміння рівня життя через призму еволюції наукових
поглядів. Розкрито авторське розуміння рівня життя і добробуту населення, визначено місце цих ка-
тегорій у системі соціально-економічних відносин. Проаналізовано та узагальнено підходи до аналізу
рівня життя з виявленням їхніх переваг і недоліків. Удосконалено понятійний апарат категорії «рівень
життя», співвідношення категорій «добробут», «якість життя», «спосіб життя»; визначення категорії
«соціальний добробут» як соціально-економічної, що включає економічні, соціальні, інституційні, еко-
логічні, психологічні, культурно-історичні характеристики умов життя, з метою виявлення основних
тенденцій розвитку суспільства і розроблення практичного інструментарію подальшої соціальної —
країни з економічним зростанням. Терміном «благополуччя» у вивченні самопочуття дослідники часто
називають відчуття та уявлення людини про здоров’я та особисте щастя, що відрізняє її від інших ком-
понентів благополуччя. Дослідження рівня життя населення крізь призму сучасних процесів економіч-
ного зростання здійснюється з урахуванням окремих категорій (об’єктивність, суб’єктивність, рівні та
режими) з акцентом на забезпечення рівноваги (стійкості добробуту). У зарубіжній і вітчизняній науці
запропоновано різноманітні методи оцінки добробуту, узагальнення яких дозволило виділити чотири
сучасні підходи до його аналізу: на основі скоригованого значення валового внутрішнього продукту, ва-
гових показників, комплексної оцінки та соціологічних оцінок. Важливим залишається створення ціліс-
ної методології оцінки рівня життя з метою виявлення його взаємозв’язку з економічними, у тому числі
фінансовими, детермінантами на різних інституційно-просторових рівнях — держава, регіон, громада,
домогосподарство.
Ключові слова: добробут, рівень життя, умови життя, малозабезпеченість, злидні, спосіб життя, стано-
вище населення країни.
Формул: 0; рис.: 0; табл.: 0; бібл.: 16.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Як цитувати
Посилання
Petti, U. (1940). Ekonomicheskie i statisticheskie raboty [Economic and statistical work]. Mosсow: Socekgiz [in Russian].
Kene, F. (1960). Izbrannye ekonomicheskie proizvedeniya [Selected works of economics]. Moskow: Socekgiz [in Russian].
Schumacher, E. F. (1973). Small is Beautifull. A Study of Economics as if People mattered. London.
Keynes, J. (1978). Obshchaya teoriya zanyatosti, procenta i deneg [General theory of employment, interest and money]. Mosсow: Progress [in Russian].
Samuelson, P. (1992). Ekonomika [Economics]. Mosсow: Algon [in Russian].
Tomchuk-Ponomarenko, N. (2020). Ekonomika dobrobutu [Economics of welfare]. Kyiv: Lira-K [in Ukrainian].
Artemov, V. A, & Gvozdev G. P. (1986). Byudzhet i balans vremeni v issledovaniyakh urovnya zhizni. Opyt sotsial’nogo issledovaniya urovnya zhizni: metodicheskie aspekty [Budget and time balance in studies of living standards. Experience of social research of living standards: methodological aspects]. Novosibirsk [in Russian].
Gasanov, S. (1988). Sotsializm: trud, potrebnosti, blagosostoyanie [Socialism: labor, needs, welfare]. Kiеv: Vyshcha shkola [in Russian].
Mandybura, V. (1998). Riven zhyttia naselennia Ukrainy ta problemy reformuvannia mekhanizmiv yoho rehuliuvannia [The standard of living of the population of Ukraine and the problems of reforming the mechanisms of its regulation]. Kyiv: Parlamentske vyd-vo [in Ukrainian].
Rimashevskaya, N. M. (1990). Prozhitochnyj minimum [Subsistence level]. Argumenty i fakty — Arguments and facts, 71, 2 [in Russian].
Mozhina, N., Rabkina, N., & Rimashevskaya, N. (1980). Blagosostoyanie, raspredelitel’nye otnosheniya i problemy optimal’nogo planirovaniya urovnya zhizni sotsialisticheskogo obshchestva [Welfare, distribution relations and problems of optimal planning of living standards of socialist society].
Ekonomika i matematicheskie metody — Economics and Mathematical Methods, 16 (3), 418—434 [in Russian].
Bitter, O., & Hubeni, Yu. (1998). Riven zhyttia silskykh zhyteliv u dzerkali statystyky ta odnoho sotsiolohichnoho opytuvannia [The standard of living of rural residents in the mirror of statistics and a poll]. Ekonomika Ukrainy — Ukraine Economy, 6. [in Ukrainian].
Steptoe, A., Deaton, A., & Stone S. (2015). Subjective wellbeing, health, and ageing. The Lancet, 385, 640—648.
Bil, M. (2020). Dobrobut yak dominanta ekonomichnoho zrostannia: kontseptualno-metodychnyi bazys [Welfare as a dominant economic growth: conceptual and methodological basis]. Modern Economics, 23, 6—12 [in Ukrainian].
Parniuk, V. (2012). Vyznachennia poniattia «dokhod» v ekonomichnii teorii [Definition of «income» in economic theory]. Ekonomika Ukrainy — Ukraine Economy, 3, 36—48 [in Ukrainian].
Metodyka vymiriuvannia rehionalnoho liudskoho rozvytku [Methods of measuring regional human development]. (2021). Retrieved from http://www.idss.org.ua [in Ukrainian].
